TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ

A. i in.
C-70/18

WYROK TSUE
z dnia 03-10-2019 r.
EU:C:2019:823
przedmiot:

Wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Raad van State (Radę Stanu, Holandia), dotyczy wykładni art. 7 decyzji nr 2/76 z dnia 20 grudnia 1976 r. wydanej przez Radę Stowarzyszenia utworzoną na podstawie Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją, podpisanego w dniu 12 września 1963 r. w Ankarze przez Republikę Turcji z jednej strony i przez państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG) oraz Wspólnotę z drugiej strony, zawartego, zatwierdzonego i ratyfikowanego w imieniu tej ostatniej decyzją Rady 64/732/EWG z dnia 23 grudnia 1963 r. (Dz.U. 1964, 217, s. 3685) (zwanego dalej „układem stowarzyszeniowym”) oraz art. 13 decyzji nr 1/80 Rady Stowarzyszenia z dnia 19 września 1980 r. w sprawie rozwoju stowarzyszenia

rostrzygnięcie:

Czy, odpowiednio, art. 7 decyzji nr 2/76 i art. 13 decyzji nr 1/80 należy interpretować w ten sposób, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie stosowaniu uregulowań krajowych przewidujących ogólną możliwość przetwarzania i przechowywania danych biometrycznych należących do obywateli państw trzecich, w tym obywateli Turcji, w zbiorze danych w rozumieniu art. 2 lit. c) dyrektywy 95/46, ponieważ takie uregulowania krajowe nie wykraczają poza to, co jest konieczne dla realizacji zamierzonego zgodnego z prawem celu polegającego na zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw związanych z fałszowaniem tożsamości i dokumentów?

Czy ma przy tym znaczenie fakt, że okres przechowywania danych biometrycznych jest związany z czasem trwania legalnego lub nielegalnego pobytu obywateli państw trzecich, w tym obywateli tureckich?

Wspomniane uregulowania czynią warunki pierwszego zezwolenia na wjazd na terytorium Niderlandów względem obywateli tureckich bardziej restrykcyjnymi niż te, które miały do nich zastosowanie w chwili wejścia w życie decyzji nr 1/80 w Niderlandach, w związku z czym uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym stanowią „nowe ograniczenie” w rozumieniu tego artykułu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem takie ograniczenie jest zakazane, chyba że wynika z ograniczeń, o których mowa w art. 14 tej decyzji, lub jest uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego, jest właściwe do zapewnienia realizacji zamierzonego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne do jego osiągnięcia. Należy zatem zbadać, czy uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym spełniają te przesłanki. W tych okolicznościach cel polegający na zapobieganiu przestępstwom związanym z fałszowaniem tożsamości i dokumentów oraz zwalczaniu tych przestępstw może stanowić nadrzędny wzgląd interesu ogólnego mogący uzasadnić „nowe ograniczenie” w rozumieniu art. 13 decyzji nr 1/80. Jeśli chodzi o kwestię, czy uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym są właściwe do zapewnienia realizacji tego celu, należy zauważyć, że pobieranie, rejestrowanie i przechowywanie w centralnym zbiorze danych dziesięciu odcisków palców oraz wizerunku twarzy obywateli państw trzecich pozwala na dokładne zidentyfikowanie danej osoby i wykrycie przestępstwa związanego z fałszowaniem tożsamości i dokumentów poprzez porównanie danych biometrycznych osoby wnioskującej o udzielenie zezwolenia na pobyt na czas określony z danymi zamieszczonymi we wspomnianym zbiorze danych. Z powyższego wynika, że uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym są właściwe do zapewnienia realizacji zamierzonego celu.

Przechowywanie danych przez okres pobytu w Niderlandach jest niezbędne, aby zapobiec składaniu wniosków o zezwolenie na pobyt na czas określony z wykorzystaniem tożsamości obywateli państw trzecich przebywających legalnie w Niderlandach. Okres przechowywania danych przez pięć lat po odrzuceniu wniosku ma zaś za zadanie uniemożliwienie złożenie nowego wniosku z wykorzystaniem innej tożsamości.

Podsumowując, art. 13 decyzji nr 1/80 powinno się interpretować w ten sposób, iż uregulowania krajowe takie jak te rozpatrywane w postępowaniu głównym, które uzależniają wydanie zezwolenia na pobyt na czas określony na rzecz obywateli państw trzecich, w tym obywateli tureckich, od spełnienia warunku, że ich dane biometryczne będą pobierane, rejestrowane i przechowywane w centralnym zbiorze danych, stanowią „nowe ograniczenie” w rozumieniu tego przepisu. Takie ograniczenie jest jednak uzasadnione celem polegającym na zapobieganiu przestępstwom związanym z fałszowaniem tożsamości i dokumentów oraz zwalczaniu tych przestępstw.

Czy, odpowiednio, art. 7 decyzji nr 2/76 i art. 13 decyzji nr 1/80 należy interpretować w ten sposób, że uregulowanie krajowe nie stanowi ograniczenia w rozumieniu powyższych przepisów, w przypadku gdy jego wpływ na dostęp do rynku pracy, w rozumieniu powyższych przepisów, jest zbyt niepewny i pośredni, aby uznać, że dostęp ten został utrudniony?

Pytanie drugie jest niedopuszczalne, gdyż dotyczy sytuacji hipotetycznej, zaś pytanie prejudycjalne musi być związane nierozerwalnie z rzeczywistym rozstrzygnięciem sporu dotyczącego prawa Unii.

stan faktyczny:

Pracodawca złożył, w imieniu A (obywatela tureckiego), wniosek o udzielenie mu zezwolenia na pobyt w Holandii na czas określony, w celu wykonywania przez niego pracy najemnej. Wniosek ten został uwzględniony, jednakże pod warunkiem, że A przekaże określone dane biometryczne. Warunek ten został spełniony przy współdziałaniu A.

P (obywatelka turecka i holenderska), złożyła wniosek o zezwolenie na pobyt w Holandii na czas określony swojego małżonka B (obywatela tureckiego) w celu połączenia rodziny. Początkowo wniosek został odrzucony, następnie przyjęty pod analogicznym warunkiem jak wniosek A (B również współdziałał przy pobieraniu danych biometrycznych).

A z jednej strony oraz B i P z drugiej strony zaskarżyli decyzje wydane w powyższych postępowaniach w zakresie, w jakim zobowiązywały ich one do współdziałania przy pobieraniu danych biometrycznych, w celu uzyskanie zezwoleń na pobyt na czas określony w Holandii. Sekretarz stanu oddalił te skargi. Następnie skargi zostały wniesione do rechtbank Den Haag, zittingplaats Rotterdam (sądu w Hadze, ośrodka zamiejscowego w Rotterdamie, Holandia). Sąd ten uznał przepisy prawa krajowego za niezgodne z decyzją nr 2/76 i 1/80, a pozostające z nimi w związku skargi za zasadne. Decyzje zostały unieważnione, a sekretarz stanu został zobowiązany do usunięcia danych biometrycznych A i B ze zbioru danych. Sekretarz stanu odwołał się do Raad van Staate (Rady Stanu, Holandia), która postanowiła zwrócić się do TSUE z pytaniami prejudycjalnymi.

główne tezy:
  • Klauzula „standstill”, przewidziana zarówno w art. 7 decyzji nr 2/76, jak i w art. 13 decyzji nr 1/80, zakazuje w sposób ogólny ustanawiania wszelkich nowych przepisów krajowych, których celem lub skutkiem byłoby poddanie korzystania przez obywateli tureckich ze swobody przepływu pracowników na terytorium krajowym wymogom bardziej restrykcyjnym niż te, które obowiązywały względem nich w chwili wejścia w życie wspomnianych decyzji w stosunku do danego państwa członkowskiego.
  • Uregulowanie krajowe zaostrzające warunki łączenia rodzin pracowników tureckich, legalnie zamieszkałych w danym państwie członkowskim, w stosunku do warunków mających zastosowanie w chwili wejścia w życie w tym państwie członkowskim decyzji nr 1/80 stanowi „nowe ograniczenie”, w rozumieniu art. 13 tej decyzji, w korzystaniu przez tych pracowników tureckich ze swobody przepływu pracowników w rzeczonym państwie członkowskim.
  • Ochrona prawa podstawowego do poszanowania życia prywatnego na poziomie Unii wymaga, aby odstępstwa od ochrony danych osobowych i jej ograniczenia zawierały się w granicach tego, co ściśle konieczne.
  • Powodem zwrócenia się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym nie może być zamiar uzyskania opinii doradczych w odniesieniu do pytań o charakterze ogólnym czy hipotetycznym; winna nim być potrzeba związana nierozerwalnie z rzeczywistym rozstrzygnięciem sporu dotyczącego prawa Unii.
opinia rzecznika generalnego:

Giovanniego Pitruzzelli

http://curia.europa.eu/orzg_C-70/18…

powiązane sprawy:

  • Wyrok z dnia 7 sierpnia 2018 r., Yön, C‑123/17, EU:C:2018:632
  • Wyrok z dnia 29 marca 2017 r., Tekdemir, C‑652/15, EU:C:2017:239
  • Wyrok z dnia 7 listopada 2013 r., Demir, C‑225/12, EU:C:2013:725
  • Wyrok z dnia 17 października 2013 r., Schwarz, C‑291/12, EU:C:2013:670
  • Wyrok z dnia 9 listopada 2010 r., Volker und Markus Schecke iEifert, C‑92/09 i C‑93/09, EU:C:2010:662

akty prawne:

Układ stowarzyszeniowy EWG-Turcja

Art. 12

Umawiające się strony uzgadniają, że uwzględnią art. 39, 40 i 41 WE, aby osiągnąć stopniowo swobodny przepływ pracowników.

Decyzja nr 2/76

 

Decyzja nr 1/80

 

Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (Dz.U. 1995, L 281, s. 31)

(https://eur-lex.europa.eu/dyrektywa95/46…)

Art. 2 lit. a), b) i c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie Wizowego systemu informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie w sprawie VIS) (Dz.U. 2008, L 218, s. 60)

(https://eur-lex.europa.eu/rozporządzenie767/2008…)

Art. 2 lit. c)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/817 z dnia 20 maja 2019 r. w sprawie ustanowienia ram interoperacyjności systemów informacyjnych UE w obszarze granic i polityki wizowej oraz zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008, (UE) 2016/399, (UE) 2017/2226, (UE) 2018/1240, (UE) 2018/1726, (UE) 2018/1861 oraz decyzje Rady 2004/512/WE i 2008/633/WSiSW (Dz.U. 2019, L 135, s. 27)

(https://eur-lex.europa.eu/rozporządzenie2019/817…)

Art. 2

słowa kluczowe:

zakres pytania prejudycjalnego; Układ stowarzyszeniowy EWG-Turcja; klauzula „standstill”; pobieranie, rejestrowanie i przechowywanie w centralnym zbiorze danych danych biometrycznych obywateli tureckich; nadrzędne względy interesu ogólnego; cel polegający na zapobieganiu przestępstwom związanym z fałszowaniem tożsamości i dokumentów oraz zwalczaniu tych przestępstw; prawo do poszanowanie życia prywatnego; proporcjonalność; pytanie prejudycjalne

autor omówienia:

Daria Kułaga