TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ

État belge (Państwo belgijskie)
C-35/19

WYROK TSUE
z dnia 24-10-2019 r.
EU:C:2019:894
przedmiot:

Pytanie prejudycjalne złożone przez Tribunal de première instance de Liège (sąd pierwszej instancji w Liège, Belgia) w ramach sporu między BU a État belge (państwem belgijskim) dotyczącego opodatkowania świadczeń uzyskiwanych przez BU w Niderlandach (wykładnia art. 45 TFUE)

rostrzygnięcie:

Czy art. 38 § 1 pkt 4 code des impôts sur les revenus 1992 w brzmieniu obowiązującym w czasie zaistnienia okoliczności rozpatrywanych w postępowaniu głównym narusza art. 45 i nast. TFUE (swobodny przepływ pracowników) oraz art. 56 i nast. TFUE (swobodny przepływ usług) […] w zakresie, w jakim zwalnia z opodatkowania zasiłki z tytułu niepełnosprawności wyłącznie wówczas, gdy wspomniane zasiłki są wypłacane przez skarb państwa, czyli państwo belgijskie, na podstawie ustawodawstwa belgijskiego, prowadząc tym samym do dyskryminacji pomiędzy podatnikiem mającym miejsce zamieszkania w Belgii i otrzymującym zasiłki z tytułu niepełnosprawności wypłacane przez państwo belgijskie na podstawie ustawodawstwa tego państwa, które są zwolnione z opodatkowania, a podatnikiem mającym miejsce zamieszkania w Belgii, który otrzymuje zasiłki mające na celu zrekompensowanie niepełnosprawności, wypłacane przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, które to zasiłki nie podlegają zwolnieniu?

Artykuł 45 TFUE należy interpretować w ten sposób, iż stoi on na przeszkodzie przepisom państwa członkowskiego, takim jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które, bez żadnego uzasadnienia w tym względzie, czego weryfikacja należy jednak do sądu krajowego, przewidują, że zwolnienie z opodatkowania świadczeń z tytułu niepełnosprawności jest uzależnione od tego, czy owe świadczenia są wypłacane przez organ zainteresowanego państwa członkowskiego, co wyklucza możliwość skorzystania z tego zwolnienia w odniesieniu do świadczeń tego samego rodzaju wypłacanych przez inne państwo członkowskie, nawet jeżeli ich beneficjent zamieszkuje w zainteresowanym państwie członkowskim.

stan faktyczny:

BU urodziła się w Stanach Zjednoczonych, ale od 1973 r. mieszka w Belgii i w 2009 r. nabyła obywatelstwo belgijskie. W 1996 r., w drodze do pracy w Holandii, skarżąca w postępowaniu głównym uległa w Belgii wypadkowi. W jego wyniku stała się niezdolna do pracy, wskutek czego została z niej zwolniona w 2000 r.

W dniu wypadku skarżąca pracowała w Holandii, jest więc objęta holenderskim ubezpieczeniem społecznym (tj. świadczenia na rzecz BU wypłaca organ rentowy państwa holenderskiego na podstawie ustawy holenderskiej).

W 2016 roku belgijski organ podatkowy wystosował do BU wezwanie do skorygowania deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od osób fizycznych za rok podatkowy 2014, wskazując, że uzyskiwane przez nią świadczenia są rentami, które jako takie podlegają opodatkowaniu w Belgii. Prawo belgijskie przewiduje bowiem zwolnienie od opodatkowania tylko świadczeń z ubezpieczeń społecznych uzyskiwanych na wypadek niepełnosprawności wypłacanych przez belgijski organ rentowy. BU wniosła odwołanie od tej decyzji, podnosząc, że pobierane przez nią świadczenia nie podlegają opodatkowaniu w Belgii.

Belgijski sąd I instancji na kanwie przedmiotowej sprawy zwrócił się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni art. 45 i 56 TFUE.

główne tezy:
  • Co do zasady Trybunał bada przepisy prawa krajowego w świetle tylko jednej z podstawowych swobód. W szczególności ma to miejsce w sytuacji, gdy jedna z przywoływanych we wniosku o wydanie orzeczenia swobód jest w pełni drugorzędna względem innej i można ją z nią połączyć.
  • Każdy obywatel Unii, niezależnie od miejsca zamieszkania oraz przynależności państwowej, który skorzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się pracowników oraz który wykonywał działalność zawodową w państwie członkowskim innym, niż państwo, w którym ma miejsce zamieszkania, jest objęty zakresem zastosowania art. 45 TFUE.
  • W ramach postępowania prejudycjalnego ustalenie i ocena stanu faktycznego sporu w postępowaniu głównym należą wyłącznie do sądu krajowego. Trybunał jest uprawniony do orzekania jedynie w przedmiocie wykładni lub ważności prawa Unii w odniesieniu do sytuacji faktycznej i prawnej, którą przedstawił sąd pytający, tak aby udzielić sądowi krajowemu przydatnych wskazówek służących rozstrzygnięciu zawisłej przed nim sprawy.
  • Opodatkowanie bezpośrednie należy do zakresu kompetencji państw członkowskich, jednakże państwa te muszą wykonywać owe kompetencje z poszanowaniem prawa Unii. Oznacza to, że choć państwa członkowskie w ramach umów dwustronnych, mających na celu unikanie podwójnego opodatkowania, mają swobodę ustalania łączników norm kolizyjnych w celu podziału kompetencji podatkowych, podział ten nie zezwala na stosowanie przepisów sprzecznych ze swobodami przepływu, zagwarantowanymi przez TFUE.
  • 45 TFUE stoi na przeszkodzie przepisom wprowadzającym nierówne traktowanie pod względem podatkowym obywateli Unii, zamieszkałych na terytorium jednego z państw członkowskich, ze względu na źródło ich dochodów. Takie zróżnicowanie może wywoływać skutek zniechęcający ich do korzystania ze swobód zagwarantowanych przez traktat, a w szczególności swobody przemieszczania się pracowników.
opinia rzecznika generalnego:

brak

powiązane sprawy:

  • Wyrok z dnia 14 października 2004 r., Omega, C-36/02, EU:C:2004:614
  • Wyrok z dnia 14 marca 2019 r., Jacob i Lennertz, C-174/18, EU:C:2019:205
  • Wyrok z dnia 14 kwietnia 2016 r., Polkomtel, C-397/14, EU:C:2016:256
  • Wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., Schweppes, C-291/16 EU:C:2017:990
  • Wyrok z dnia 23 stycznia 2014 r., Komisja/Belgia, C-296/12, EU:C:2014:24
  • Wyrok z dnia 12 grudnia 2013 r., Imfeld i Garcet, C-303/12, EU:C:2013:822
  • Wyrok z dnia 14 marca 2019 r., Jacob i Lennertz, C-174/18, EU:C:2019:20

akty prawne:

Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE 2016 C 202, s. 1.)

(https://eur-lex.europa.eu/TFUE…)

Art. 45

1. Zapewnia się swobodę przepływu pracowników wewnątrz Unii.

2. Swoboda ta obejmuje zniesienie wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową między pracownikami Państw Członkowskich w zakresie zatrudnienia, wynagrodzenia i innych warunków pracy.

3. Z zastrzeżeniem ograniczeń uzasadnionych względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego i zdrowia publicznego, swoboda ta obejmuje prawo:

a) ubiegania się o rzeczywiście oferowane miejsca pracy,

b) swobodnego przemieszczania się w tym celu po terytorium Państw Członkowskich,

c) przebywania w jednym z Państw Członkowskich w celu podjęcia tam pracy, zgodnie z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi dotyczącymi zatrudniania pracowników tego Państwa,

d) pozostawania na terytorium Państwa Członkowskiego po ustaniu zatrudnienia, na warunkach ustalonych przez Komisję w rozporządzeniach.

4. Postanowienia niniejszego artykułu nie mają zastosowania do zatrudnienia w administracji publicznej.

słowa kluczowe:

Belgia; pytanie prejudycjalne; swobodny przepływ pracowników; równe traktowanie; zwolnienie od opodatkowania świadczeń przyznawanych osobom niepełnosprawnym; C-35/19; État belge

autor omówienia:

Monika Świderska