TRYBUNAŁ SPRAWIEDLIWOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ

VG Media
C-299/17

WYROK TSUE
z dnia 12-09-2019 r.
EU:C:2019:716
przedmiot:

Pytanie prejudycjalne złożone przez Landgericht Berlin (niemiecki federalny sąd krajowy) w ramach sporu między VG Media Gesellschaft zur Verwertung der Urheber- und Leistungsschutzrechte von Medienunternehmen mbH (odpowiednik polskiej spółki z o.o., dalej: “VG Media”) a Google LLC w przedmiocie zarzucanemu Google naruszeniu praw pokrewnych prawom autorskim, dotyczy wykładni art. 1 pkt 2, 5 i 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. (dalej: „dyrektywa 98/34”)

rostrzygnięcie:

Czy art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy zakazujący jedynie komercyjnym operatorom wyszukiwarek oraz usługodawcom dokonującym analogicznej edycji treści publicznego udostępniania publikacji prasowych, w całości lub w części (z wyjątkiem pojedynczych słów lub bardzo krótkich fragmentów tekstu), stanowi „przepis techniczny” w rozumieniu tego przepisu, którego projekt należało notyfikować uprzednio Komisji na mocy art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy?

Artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. należy interpretować w ten sposób, że przepis krajowy taki jak ten rozpatrywany w postępowaniu głównym, który zakazuje jedynie komercyjnym operatorom wyszukiwarek oraz usługodawcom dokonującym analogicznej edycji treści publicznego udostępniania publikacji prasowych, w całości lub w części (z wyjątkiem pojedynczych słów lub bardzo krótkich fragmentów tekstu), stanowi w rozumieniu rozpatrywanego przepisu „przepis techniczny”, którego projekt należało notyfikować uprzednio Komisji na mocy art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 98/34, zmienionej dyrektywą 98/48.

stan faktyczny:

VG Media jest organizacją posiadającą zezwolenie na prowadzenie w Niemczech działalności polegającej na obronie praw autorskich kanałów telewizyjnych i prywatnych stacji radiowych oraz praw do cyfrowej oferty wydawniczej. W tym celu VG Media zawiera z podmiotami praw autorskich „umowę administracyjną dla telewizji, radia i wydawców”, w której podmioty te przekazują jej na zasadzie wyłączności prawa i roszczenia w odniesieniu do wydanych przez nie publikacji prasowych.

VG Media wniosła do sądu pytającego pozew przeciwko Google o odszkodowanie z uwagi na bezprawne wykorzystanie wycinków tekstów, obrazów i animacji pochodzących z oferty jej członków, bez zapłaty wynagrodzenia w zamian za wyświetlanie wyników wyszukiwania i streszczeń wiadomości.

Sąd krajowy w Berlinie zadał Trybunałowi dwa pytania prejudycjalne w związku ze zmianą prawa krajowego, która rzutowała na sytuację prawną Google, o następującej treści:

1) Czy uregulowanie krajowe, zabraniające wyłącznie komercyjnym operatorom wyszukiwarek i komercyjnym oferentom usług, przetwarzającym treści, a nie innym – także komercyjnym użytkownikom – publicznego udostępniania publikacji prasowych albo ich fragmentów (z wyłączeniem pojedynczych słów lub bardzo niewielkich fragmentów tekstu), stosownie do art. 1 pkt 2 i 5 dyrektywy 98/34 stanowi zasadę, która nie odnosi się konkretnie do usług określonych w pkt 2,

a jeśli ten przypadek nie zachodzi,

2) to czy uregulowanie krajowe zabraniające wyłącznie komercyjnym operatorom wyszukiwarek i komercyjnym oferentom usług, przetwarzającym treści, ale już nie innym – także komercyjnym – użytkownikom publicznego udostępniania prasy albo jej fragmentów (z wyłączeniem pojedynczych słów lub bardzo niewielkich fragmentów tekstu) stanowi przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34, to znaczy wiążący przepis dotyczący wykonywania działalności usługowej?

Trybunał, rozpatrując sprawę, ustalił, że treść pytań zadanych przez sąd niemiecki sprowadza się w istocie do jednego pytania.

główne tezy:
  • Trybunał, udzielając odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, może je przeformułować oraz wziąć pod rozwagę normy prawa Unii, których sąd krajowy nie powołał w swoim pytaniu. Trybunał może również, jeżeli uzna to za celowe, rozpatrzyć zadane przez są pytania łącznie i udzielić na nie jednej odpowiedzi.
  • Pojęcie „przepisu technicznego” jest zdefiniowane w dyrektywie 98/34 i obejmuje cztery rodzaje środków, w tym kategorię „zasad dotyczących usług”.
  • Operatorzy wyszukiwarek świadczą na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy, który uruchamia wyszukiwanie po wpisaniu wyszukiwanego terminu, usługę społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34.
  • Kategorię “zasad dotyczących usług” w branży informacyjnej należy analizować w ten sposób, aby brać pod uwagę, czy zasada dotyczy konkretnie usług społeczeństwa informacyjnego w świetle zarówno jej uzasadnienia, jak i treści jej dyspozycji. Decydujące znaczenie ma przy tym cel wprowadzenia danej regulacji.
  • Nawet gdy z samego brzmienia przepisu krajowego nie wynika, że ma on na celu uregulowanie konkretnie usług społeczeństwa informacyjnego, przedmiot ten może wynikać z uzasadnienia projektu aktu prawnego.
  • Przepisy krajowej ustawy dotyczącej własności intelektualnej mogą stanowić „przepis techniczny” podlegający notyfikacji na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34.
  • W zakresie, w jakim norma odnosi się konkretnie do usług społeczeństwa informacyjnego, projekt przepisu technicznego powinien podlegać uprzedniej notyfikacji Komisji na mocy art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34.
  • W sporze między jednostkami można powołać się na brak możliwości stosowania krajowego przepisu technicznego, który nie został notyfikowany.
opinia rzecznika generalnego:
powiązane sprawy:

  • Wyrok z dnia 1 lutego 2017 r., Município de Palmela, C-144/16, EU:C:2017:76
  • Wyrok z dnia 26 września 2018 r., Van Gennip i in., C-137/17, EU:C:2018:77
  • Wyrok z dnia 4 lutego 2016 r., Ince, C-336/14, EU:C:2016:72
  • Wyrok z dnia 8 listopada 2007 r., Schwibbert, C-20/05, EU:C:2007:652
  • Wyrok z dnia 27 października 2016 r., James Elliott Construction, C613/14, EU:C:2016:821

akty prawne:

Dyrektywa 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 1998, L 204, s. 37), zmieniona dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r. (Dz.U. 1998, L 217, s. 18) – akt stracił moc obowiązującą dnia 6 października 2015 r.

 (https://eur-lex.europa.eu/dyrektywa98/34…)

Art. 1 pkt 2, 5 i 11

Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. 2015, L 241, s. 1), która uchyliła dyrektywę 98/34

(https://eur-lex.europa.eu/dyrektywa2015/1535…)

słowa kluczowe:

Niemcy; VG Media; Google; prawa autorskie; pytanie prejudycjalne; C-299/17; swoboda świadczenia usług; usługa społeczeństwa informacyjnego; notyfikacja; przepisy techniczne; dyrektywa 98/34

autor omówienia:

Monika Świderska